TÜİK’in yayımladığı “İstatistiklerle Gençlik 2025” raporu, Türkiye’deki genç nüfusun azalma eğiliminin devam ettiğini ortaya koydu. Türkiye’de gençlerin yüzde 23,3’ü ne eğitimde ne de istihdamda yer alıyor. Genç işsizlik oranı azalma göstermiş olsa da, bu durumun yapısal riskler taşıdığı belirtiliyor.
2025 yılı itibarıyla Türkiye’nin toplam nüfusunun 86,1 milyona ulaştığı ve 15-24 yaş grubundaki genç nüfusun 12,7 milyon olarak belirlendiği kaydedildi. Gençlerin toplam nüfus içindeki payı ise yüzde 14,8’e düşmüş durumda. Bu oran, 1950 yılında yüzde 20,8 seviyesindeydi. Gelecek projeksiyonları, genç nüfus oranındaki düşüşün devam edeceğini gösteriyor. 2040 yılına gelindiğinde bu oranın yüzde 12,2, 2060’ta yüzde 10,3 ve 2080’de yüzde 8,8’e kadar gerilemesi bekleniyor.
Türkiye, Avrupa Birliği’nin genç nüfus ortalamasının üzerinde yer alıyor. AB’de genç nüfus oranı yüzde 10,7 iken, Türkiye’de bu oran yüzde 14,8 olarak ifade edildi. Avrupa’da en yüksek genç nüfus oranı yüzde 12,7 ile İrlanda’da, en düşük oran ise yüzde 9,4 ile Malta’da ölçüldü.
Rapora göre, gençlerin yüzde 23,3’ü ne eğitimde ne işte bulunuyor (NEET). Bu oran, özellikle genç kadınlarda yüzde 30,9’a kadar çıkıyor. Genç işsizlik oranı ise 2025 yılı itibarıyla yüzde 15,3 seviyesine gerileyerek sınırlı bir iyileşme göstermiş durumda.
İç göç verilerine göre, gençlerin en büyük nedeni eğitimdir. 2024 yılında 448 bin 826 genç, eğitim amacıyla yer değiştirirken, 102 bin 660 genç iş arayışıyla göç etti.
Yükseköğretimde net okullaşma oranı yüzde 46,3 olarak belirlenirken, kadınlar arasında bu oran yüzde 53, erkeklerde ise yüzde 39,9 olarak kaydedildi. Ancak işgücü piyasasında kadınların daha dezavantajlı olduğu gözlemleniyor.
Genç istihdamının en çok yoğunlaştığı alan hizmet sektörü. Gençlerin yüzde 57,9’u bu sektörde çalışırken, yüzde 30,5’i sanayide, yüzde 11,6’sı ise tarımda istihdam ediliyor. Ayrıca, genç kadınların yüzde 69,5’inin hizmet sektöründe çalıştığı dikkat çekiyor.
Evlilik durumuna bakıldığında, genç erkeklerin yüzde 96,8’i hiç evlenmemişken, kadınlarda bu oran yüzde 88,9 olarak belirleniyor. Evli genç kadınların oranı ise yüzde 10,7 ile erkeklerin yaklaşık 3,5 katına ulaşıyor.
Gençlerin yüzde 54,4’ü kendisini mutlu hissettiğini belirtirken, mutsuz olduğunu ifade edenlerin oranı yüzde 11,9 oldu. Mutluluğun en önemli kaynağı ise yüzde 38,8 ile sağlık olarak öne çıkıyor.
Son 12 ayda en fazla şiddete maruz kalan grup genç kadınlar oldu. Psikolojik şiddet yüzde 15,2 ile başı çekerken, dijital şiddet ve ısrarlı takip gibi konular da önemli başlıklar arasında yer aldı.
Gençlerin yüzde 39,4’ü üretken yapay zeka kullandığını belirtirken, bu kullanımın çoğunluğu kişisel amaçlı olsa da eğitim ve iş için kullanım da artış göstermeye başladı.
